Przewóz kabotażowy — co to jest i na czym polega?

Przewóz kabotażowy — co to jest i na czym polega?

Co to jest przewóz kabotażowy? Jakim przepisom podlega? Co grozi za złamanie przepisów dotyczących kabotażu na terenie Unii Europejskiej? Tego wszystkiego dowiesz się z naszego najnowszego wpisu. Czytaj dalej, jeśli chcesz poznać najważniejsze zagadnienia związane z tym tematem.

Kabotaż – co to jest? Definicja przewozu kabotażowego

Historia kabotażu zaczęła się od słynnego włoskiego żeglarza, Giovanniego Caboto, który specjalizował się w żegludze przybrzeżnej. Początkowo termin ten był związany wyłącznie z żeglugą, ale z biegiem czasu kabotaż znalazł zastosowanie także w transporcie towarów drogą lądową i powietrzną.

Co to jest kabotaż w transporcie? Kabotaż, czyli przewóz kabotażowy, oznacza transport towarów na terenie konkretnego państwa za pomocą pojazdu przewoźnika, który ma siedzibę w innym kraju. Głównym celem tej praktyki jest optymalizacja kosztów przejazdu i minimalizacja tzw. pustych przebiegów. Dzięki usługom kabotażowym przewoźnik może podjąć dodatkowe zlecenie przewozowe w trakcie trasy powrotnej po wykonaniu przewozu międzynarodowego. To rozwiązanie pozwala na zminimalizowanie pustych przebiegów, tym samym poprawiając efektywność transportu.

Definicja kabotażu znajduje się również w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. i brzmi ona następująco: „przewóz kabotażowy” oznacza krajowy zarobkowy przewóz wykonywany tymczasowo w przyjmującym państwie członkowskim zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

Kto może wykonywać kabotaż?

Kto może wykonywać kabotaż w UE? Zgodnie z obowiązującymi przepisami w Unii Europejskiej uprawnieni do jego wykonywania są przewoźnicy drogowi zarejestrowani w jednym z krajów członkowskich UE lub EFTA (Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu) oraz posiadający licencję na przewozy międzynarodowe.

Istotne elementy transportu kabotażowego

Transport kabotażowy może rozpocząć się zarówno po całkowitym, jak i częściowym rozładunku towaru dostarczonego do miejsca docelowego w kraju adresata. Zgodnie z przepisami dostawy w ramach kabotażu powinny być realizowane tym samym pojazdem, którym przewoźnik przekroczył granicę.

Przykładowo, mówimy o przewozie kabotażowym, gdy polska firma dostarczyła ładunek między dwoma miastami w Hiszpanii, po wcześniejszym przewozie i rozładunku towaru z Polski. Kluczowe są tutaj te dwie ostatnie czynności, ponieważ konieczne jest wykonanie wcześniejszego transportu międzynarodowego określonym pojazdem, aby umożliwić kabotaż.

Ramy czasowe i ilościowe zgodne z zasadami kabotażu

Usługa kabotażu jest ograniczona czasowo. Zgodnie z przepisami ostatnia dostawa w ramach tej usługi musi zostać zrealizowana w ciągu 7 dni od zakończenia rozładunku transportu międzynarodowego. Warto zauważyć, że w przypadku, gdy przewoźnik wykonuje przewozy kabotażowe wyłącznie w obrębie państwa przyjmującego, ma on uprawnienie do przeprowadzenia trzech dostaw towaru w ciągu 7 dni od pierwszego rozładunku.

Przepisy umożliwiają również kabotaż drogowy w obrębie innego państwa niż to, w którym odbył się pierwszy rozładunek. Należy jednak pamiętać, że taki kabotaż powinien zostać zrealizowany w ciągu trzech dni od przekroczenia granicy drugiego państwa. Istotne jest, aby pojazd wjechał na teren drugiego państwa bez przewożonego ładunku kabotażowego. Usługę kabotażu w tym przypadku także należy zakończyć w terminie 7 dni od dnia rozładunku w kraju przyjmującym. Po wjeździe pojazdu firmy na teren państwa, w którym ma być wykonany kabotaż, możliwy jest tylko jeden przewóz w jego granicach.

Zezwolenie na przewóz kabotażowy — jakie dokumenty trzeba posiadać?

Każdy przewoźnik planujący przewozy kabotażowe musi być wyposażony w międzynarodowy list przewozowy – powszechnie znany jako list CMR – oraz po realizacji posiadać listy przewozowe potwierdzające zrealizowanie przewozu kabotażowego (lub równorzędne dokumenty w miejsce listów przewozowych).

Skuteczne przygotowanie do wykonywania przewozów kabotażowych wymaga od przewoźnika dostosowania się nie tylko do unijnych regulacji, ale także do krajowych przepisów dotyczących transportu drogowego. Poszczególne państwa posiadają znaczną autonomię w kwestiach takich jak:

  • dopuszczalna masa i wymiary pojazdów;
  • umowy przewozowe;
  • czas pracy kierowców, szczególnie w przypadku przewozu towarów niebezpiecznych czy łatwo psujących się.

Warto podkreślić, że państwa członkowskie UE są zobowiązane do zastosowania identycznych przepisów zarówno wobec krajowych, jak i zagranicznych przewoźników – co zapewnia równość i sprawiedliwe traktowanie wszystkich firm transportowych.

Regulacja kabotażu — sankcje i kary za przekroczenie limitów

W niektórych przypadkach kabotaż może stanowić zagrożenie dla lokalnych firm transportowych oraz szansę na wyparcie z rynku tych droższych przewoźników. Stąd konieczność wprowadzenia ograniczeń, wspartych systemem kar.

Każde państwo członkowskie UE – mając na względzie ochronę swojego rynku – samodzielnie reguluje sankcje za przekroczenie limitów kabotażu oraz brak stosownej dokumentacji podczas jego realizacji. W każdym przypadku karane są zarówno przedsiębiorstwa, które dokonują nadmiernego kabotażu, jak i kierowcy konkretnych pojazdów biorących udział w tym przewozie. W większości przypadków sankcje obejmują grzywny i mandaty, choć w niektórych sytuacjach mogą skutkować unieruchomieniem pojazdu, a nawet orzeczeniem kary więzienia, jak to ma miejsce na przykład we Francji.